Ostropest plamisty (Sylibum marianum) jest rośliną zielną, należącą do rodziny astrowatych, uprawianą, ale także dziko rosnącą w naszym klimacie. Dość łatwo pomylić ją z popularnym ostem. W lecznictwie wykorzystywane są jej nasiona zawierające sylimarynę. Substancja ta ma szereg udowodnionych działań zdrowotnych – wspomaga wątrobę, pobudza pracę nerek oraz produkcję żółci.

Sylimaryna posiada działanie:

  • przeciwzapalne,
  • przeciwutleniające,
  • odtruwające,
  • spazmolityczne,
  • żółciopędne.

Mechanizm działania hepatoprotekcyjnego jest oparty na:

  • dezaktywacji wolnych rodników oraz zwiększaniu biosyntezy glutationu w komórkach, co prowadzi do hamowania procesu peroksydacji lipidów
  • zwiększaniu zdolności regeneracyjnych komórek wątroby
  • zmianie struktury i uszczelnianiu błony komórkowej hepatocytów, co zapobiega wnikaniu do komórki ksenobiotyków, w tym silnych trucizn
  • sylibina – główny składnik sylimaryny – chroni również hepatocyty przed szkodliwym działaniem etanolu.

Składniki ostropestu mają również udowodnione działanie ochronne względem nerek, głównie przy zatruciach lekami, co wykorzystuje się w terapii lekami działającymi nefrotoksycznie. Udowodniono, że jednoczesne stosowanie ostropestu może znacznie zmniejszyć lub całkowicie zapobiec uszkodzeniu nerek. Ponadto ostropest można stosować przy bólach głowy pochodzenia migrenowego. Jest on również wskazany dla osób chorych na cukrzycę. Obniża poziom trójglicerydów we krwi, poprawia komórkową oporność na insulinę oraz indukuje odbudowę komórek beta trzustki.

Olej ostropestowy, pozyskiwany z nasion, spowalnia proces starzenia i leczy stany zapalne skóry.

Zawiera znaczą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych, spośród których dominuje kwas linolenowy (ok. 53%), (dzięki któremu hamuje zmiany skórne związane z łuszczycą); 1% sylimaryny, która ochrania błony komórkowe skóry przed wolnymi rodnikami; witaminę E, będącą silnym przeciwutleniaczem.